Psychoterapia dorosłych z autyzmem, psychoterapia par w parze neuroróżnorodnej.

   1.  Prowadzimy psychoterapię indywidualną oraz grupową, rodzinną  dorosłych osób w spektrum.

Spotykamy się z różnymi grupami pacjentów dorosłych z autyzmem ( lub AuDHD).

Z uwagi na polskie prowadzenie terapeutyczne, system orzecznictwa,  przemiany ostatnich 30 lat oraz własne możliwości zgłaszających się, współistniejące trudności można spotkać różne grupy pacjentów.

1. Grupę młodych  dorosłych, ( w wieku 20-30 lat) którą zasilają osoby zwykle niesamodzielne życiowo i relacyjnie. Mieszkają z rodzicami a szereg spraw związanych z ich  funkcjonowaniem zależny jest od rodziny.  Ta zależność rośnie razem z latami i kompensacjami. Rodzina nauczyła się wspólnego funkcjonowania i niejednokrotnie nie przechodzi okresu separacji wspólnie, wykazując objawy cierpienia i nadmiernej współzależności.

Kiedy system szkolny już ich nie obejmuje,  mierzą się z kolejnym etapem, który często pokazuje to,  czym wcześniej się nie zajmowano, czego unikano lub czego system pomocy nie zaopiekował. Rodzice są starsi i najczęściej mierzą się z bezradnością, pomimo wielu lat starań, wspierania swojego dziecka.  To jest jedna grupa pacjentów. Tu, koniecznym jest żeby psychoterapia obejmowała tak system rodzinny, jak i psychoterapię indywidualną, jeśli to możliwe, także grupową ( nie zawsze od razu).

Aby wspomóc rodzinę psychoterapią systemową w tym okresie potrzebna jest spesjalistyczna wiedza psychoterapeutyczna z zakresu procesów  separacyjnych, jak i znajomość kontekstu neuroróżnorodnego.

Zazwyczaj po kwalifikacji, która pozwala rozeznać historię rozwoju, historię terapii oraz możliwości indywidualne, ustala się setting terapeutyczny oraz cele bieżącego wsparcia.

2. Inną grupą dorosłych pacjentów, są Ci, zgłaszający się sami, z diagnozą lub diagnozujący się, którzy zdołali fizycznie odseparować się od rodziny, często mając pracę, próbując swoich sił w związkach, jednak zgłaszają potrzeby pracy nad regulacją emocjonalną,  rozumieniem relacji, podtrzymywaniem  relacji czy nadbudowanymi w rozwoju objawami depresji, zaburzeń lękowych lub innych, które prowadzą ich do szukania pomocy dla siebie.  W takich sytuacjach, kwalifikacja pomaga ustalić i możliwości, i cele terapii, i Jej formę. Jest to kwestia bardzo indywidualna.

   Motywacja dorosłej osoby do podjęcia psychoterapii, system prawno-pomocowy, bardzo mocno uzależnia pracę psychoterapeutyczną osób w spektrum od osobistego zaangażowania w terapię, które  jest różne. Z tego względu okres kwalifikacji lub/ i pierwszych miesięcy pracy zwykle weryfikuje możliwości psychoterapeutyczne na tym etapie.

Podobnie jak w przypadku wcześniejszych etapów rozwojowych, w dorosłości niejednokrotnie nawet bardziej, stworzenie i prowadzenie grupy psycho/terapeutycznej ma swoje wymagania. Z tego też względu grupy te zbierają się rzadziej niż na wcześniejszych etapach, co sprawia, że na dobrze dobraną grupę trzeba czasem poczekać nawet kilka miesięcy.  Grupy te nie powinny być duże-między 2-8 osób.

Podobnie- pacjent może nie być gotowy na pracę w grupie, może wymagać przygotowania do niej lub wstępnego wsparcia indywidualnego.

Zdarza się, że  istotnym elementem terapii dorosłych, u których występują wtórne narastające  objawy psychiatryczne,  jest tymczasowe zaopiekowanie lekowe objawów wytwórczych utrudniających codzienne funkcjonowanie. W takiej sytuacji,  współpraca z psychiatrą, który rozumie kwestie psychoterapii neurorozwojowej jest kluczowa.

Do kwalifikacji terapeutycznej ( opisu bieżącego funkcjonowania według wykształcenia oraz doświadczenia zespołu, ustalenia bieżących możliwości pacjenta) potrzebnych jest na tym etapie- 6 spotkań indywidualnych i 6 grupowych. Psychoterapeuci mogą poprosić o spotkanie z rodzicami lub partnerem/rką- te decyzje są indywidualne, podejmowane razem z pacjentem. 

2. Prowadzimy diagnozy neurorozwojowe różnicowe ( różnicowanie spektrum w diagnozach dorosłych).

W przypadku diagnozy różnicowej ( odróżniania występowania spektrum autyzmu od innych zaburzeń) niezbędne są spotkania indywidualne ( 8) oraz grupowe (8),  zakończone omówieniem. Tu także  konieczne może być spotkanie z partnerką/partnerem lub wywiad z rodzicami, jeśli jest to możliwe i pacjent wyraża na to zgodę. Takie wskazania ustala się indywidualnie. 

W przypadku osób dorosłych różnicuje się spektrum autyzmu z ADHD, AuDHD, zaburzeniami osobowościowymi, traumą,  objawami dysocjacyjnymi, zaburzeniami więzi  czy zaburzeniami genetycznymi. 

Z tego względu niezwykle ważnym jest żeby w diagnozach uczestniczyli psychoterapeuci i neuroterapeuci. Potrzebny jest czas ich trwania ( kilka do kilkunastu tygodni) oraz solidne badanie mentalizacji, procesów podtrzymywania więzi, regulacji niewerbalności, wrażliwości interoceptywnej, monotropizmu,  skutecznie odróżniających wspomniane obszary diagnostyczne. Specjalistyczna diagnoza rozpoznaje i opisuje pacjenta w obszarze neuropsychologicznym, rozwoju osobowości oraz rozwoju mentalizacji, rozumienia społecznego w tym regulacji emocjonalnej, kompetencji komunikacyjnej,  regulacji komunikacji niewerbalnej  i rozumienia oraz realizacji relacji.

3. Prowadzimy terapią par osób wśród których 1 lub 2 osoby są w spektrum.

Do psychoterapii par, w której spotykamy się z neuroróżnorodnością potrzebna jest praktyka psychoterapii systemowej oraz wieloletnie doświadczenie i wiedza na temat rozwoju spektrum autyzmu na różnych etapach życia. Są to wąsko wyspecjalizowane psychoterapie.  Mamy te możliwości rozwijając prowadzenie psychoterapeutyczne systemowe z osobami w spektrum autyzmu oraz z rodzinami osób  rozwijających się w spektrum autyzmu, od kilkunastu lat jako pierwsi w Polsce.